In Oudega staan 4 bomen ingeschreven in het Landelijk Register Monumentale bomen.
De 5e boom is in 2020 uitgeschreven en er is 1 bijzondere boom: de Koningslinde
Boomnummer: 1690390 Esdoorn
Ingevoerd: 05 augustus 1999
Aan de Buorren bij nummer 22 staat een prachtige Esdoorn welke tussen 1930 – 1940 moet zijn aangeplant.
Toen de boom in 1989 de status ‘monumentaal’ ontving van de Bomenstichting in Utrecht, was deze plus/minus 10 meter hoog en had een stamomtrek op 1,30 meter hoogte van 165 cm. De boom heeft een goede conditie en is in eigendom van de gemeente Smallingerland.
In 2016 is de aangebrachte kerstverlichting in deze boom vernieuwd door de buurtvereniging it Eibertsnêst met behulp van financiële bijdragen van veel inwoners.
Boomnummer: 1685220
Ingevoerd: 30 juni 1989
Aan de Achterwei staat in een openbaar plantsoentje vlakbij het eetcafé-snackbar de Smidterij deze monumentale witte paardenkastje. De boom, aangeplant tussen 1920 – 1930, verkeert in redelijke conditie en is in eigendom bij de gemeente Smallingerland.
Bij registratie was de omtrek van de stam op 1,30 meter hoogte 235 cm. en de hoogte bedroeg 16 meter. Gerepareerde torsiescheur aan noordoostzijde over hele lengte van de draagstam. Geen asfaltbestrating meer langs wortelvoet. De boom wordt vaak gesnoeid. Aan de zuidwestzijde stevige trekwortels en vaak maaischade zichtbaar.
Boomnummer: 1690391
Ingevoerd: 05 augustus 1999
Status: Gekapt op 20 augustus 2020
In het grasveld tegenover Buorren 2 / hoek Gariperwei stond deze prachtige kastanjeboom die geplant is in 1942 door Jentje Hovinga toen dit stukje grond nog behoorde tot de boerderij die hij pachtte van de Hervormde Kerk. Voor de koop moest toestemming worden gevraagd aan de kerkvoogdij, die ook de rekening heeft betaald. De boom kostte destijds fl. 5,–. Leverancier was boomkwekerij De Iephof uit Burgum. De boerderij is in 1970 afgebroken om plaats te maken voor nieuwbouwwoningen. Het strookje grond met daarin deze kastanjeboom kwam later in eigendom van de gemeente Smallingerland.
In de afgelopen jaren braken diverse takken af en bij inspectie in 2020 bleek de boom ziek en verzwakt te zijn.
De avond voor de kap is er een ritueel afscheid georganiseerd door Eppie Bosma en Karin Bies. Een 30-tal aanwezigen kregen een bekertje met water om te proosten op deze markante kastanje. De laatste teug water uit het bekertje was voor de boom.
Hein Westerhof droeg een door hem gemaakt gedicht op:
Weitsjend oer it âlde hou
Mannich deade seachst foarby gean
No komt aanst dyn ein ek gau
Aanst it gefjocht mei seage en bile
In kraan sil dy it lêste setsje jaan
It giet ús oan it hert
We kinne neat mear foar dy dwaan
Mar fan in ôfskie hiene we ferlet.
Rêst no yn frede, âlde freon.
Op dinsdag 23 november 2020 hebben leerlingen van de SWS de Diamant een nieuwe boom geplant, een Juglans Regia walnoot of okkernoot.
west
oost
Boomnummer: 1690392
Ingevoerd: 05 augustus 1999
In de tuin van de woonboerderij aan de Sânbuorren 1 staan 2 tamme kastanjes in particulier eigendom, zichtbaar vanaf de openbare ruimte op een beeldbepalende locatie. De bomen moeten tussen 1930 – 1940 zijn aangeplant. Toen de boom bij de ingang aan de Sânbuorren van de Bomenstichting de monumentale status ontving, had deze op 1,30 meter hoogte een hoogte van 10 meter en een stamomtrek van 278 cm.
Op 19 februari 2025 zijn de bomen opnieuw bezocht en is de conditie beoordeeld als matig. Beide bomen hebben onderhoud nodig.
Oostelijke boom – Sânbuorren
De dragende stam van dit exemplaar lijkt intact. De stamsplitsing lijkt sterk. Kroon is erg breed. Dikke tak is al verwijderd. Maar gesteltakken lichter maken en stormverankering inbrengen wordt aanbevolen. Stamomtrek in 5 jaar tijd iets toegenomen tot 306cm.
Westelijke boom – Gariperwei
De stam en gesteltakken zijn hol. We zien diverse spechtengaten in de dragende gesteltakken. Stamsplitsing lijkt aan kant van de straat kwetsbaar, maar aan de zijde van het huis is er stevig reactiehout gegroeid. De kroon is breed uitgegroeid en de takken komen te dicht bij het dak van de woning. Aanbevolen: flinke kroonreductie, tak boven het dak verwijderen. Bij deze boom is, gezien holle stam, stormverankering noodzakelijk.
Boomnummer: 1689480
Ingevoerd: 25 maart 1996
In de tuin van de voormalige pastorie aan de Buorren 7 bevindt zich een pracht van een Kaukasische vleugelnoot: ontegenzeggelijk een monument. Hij valt het best te bewonderen vanaf de Fabrykswei. Omdat de boom over het huis en de garage groeide, werd op 18 maart 1996 een kroonsnoei uitgevoerd door M. Zeinstra, welke met een bijdrage van het Bomenfonds van de Utrechtse Bomenstichting kon worden bekostigd.
De boom, aangeplant tussen 1890 – 1900, verkeert nu weer in goede conditie.
De wortelvoet laat veel reactiehout zien. De boom heeft hard gewerkt toen de kroon nog tot 26 meter reikte. Volgens de eigenaars zijn de haarwortels op flinke afstand de van de boom te vinden. De particuliere boom had na voornoemde snoei op 1,30 meter hoogte nog altijd een hoogte van 26 meter en een stamomtrek van 340 cm.
Locatie: Hoek it West / de Tsjollen
Plantjaar: 25 april 2013
Een koningslinde of koningsboom[1] is een lindeboom die ter ere van een troonswisseling in Nederland wordt geplant. Hiervoor wordt een cultivar[2] van de krimlinde Hollandse linde gebruikt.
De eerste koningslinde werd geplant op 6 september 1898 ter ere van de kroning van koningin Wilhelma, daarna op 6 september 1948 met de kroning van koningin Juliana en op 30 april 1980 met de kroning van koningin Beatrix. Als blijvende herinnering aan de kroning van koning Willem Alexander op 30 april 2013 bood de gemeente Smallingerland haar dorpen een Koningslinde aan.
Samen met hoveniersbedrijf Alberda heeft Roel de Boer (bestuurslid Feriening foar Doarpsbelang Aldegea) op 25 april 2013 de boom een vorstelijk plekje gegeven op de hoek van it West / de Tsjollen.
[1] Linde Tilia is een geslacht van bomen uit de kaasjeskruidfamilie Malvaceae. De soorten van dit geslacht komen voor op het noordelijk halfrond in Europa, Noord-Amerika en Azië.
[2] Een cultivar is een plant of een plantengroep die geselecteerd is op wenselijk eigenschappen waarvan het behoud mogelijk is door teelt of andere vormen van vermeerdering. Alle denkbare eigenschappen komen in aanmerking: van morfologische, esthetische en technische tot groeisnelheid.